اداره هواشناسی گلپایگان

درباره شهرستان

معرفی شهرستان گلپایگان درباره شهرستان

شهرستان گلپایگان با مساحتی حدود 1945کیلومترمربع بین 59 درجه و 49دقیقه تا 22 درجه و50 دقیقه طول شرقی و از 20 درجه و 33دقیقه تا 37 درجه و 33 دقیقه عرض شمالی در 180 کیلومتری شمال غرب اصفهان قرار گرفته این شهرستان از شمال به شهرستان‌های محلات و خمین از استان مرکزی از جنوب به شهرستان‌های نجف‌آباد و خوانسار از شرق به بخش میمه و از غرب به الیگودرز از استان لرستان محدود می‌گردد. این شهرستان از یک بخش و سه شهر گلپایگان، گوگد و گلشهر و هفتاد پارچه آبادی تشکیل شده‌است و مرکز آن شهر تاریخی گلپایگان است که در فاصله 190کیلومتری اصفهان قرار‌ دارد.گلپایگان یکی از شهرهای بسیار قدیمی منطقه مرکزی کشور محسوب می گردد و در کتب تاریخی بنای این شهر به دوره مادها و همزمان با پیدایش اولین حکومت‌ها در لرستان و خوزستان و در آثار گذشتگان و مورخین قدمت این شهر به دوران پیش از ظهور اسلام نسبت داده شده‌است. سنگ‌نگاره‌های منطقه غرقاب واقع در شمال شرقی شهرستان از تمدن 7000 ساله در این شهرستان حکایت دارد و حمدا000مستوفی در نزهت القلوب چنین آورده است که گلپایگان از بلاد اقلیم چهارم است، همای بنت بهمن کیانی آن را ساخت و گلپایگان نامید که اعراب آن را معرب کرده جرفادقان خواندند.

شهر تاریخی گلپایگان در گذر زمان دوران پر فراز و نشیب زیادی را طی کرده، این شهر در دوره هخامنشیان و حکومت عباسیان

شهری آباد و پر رونق بوده و در زمان حکومت محمد ابن ملک شاه سلجوقی شکوفایی و آبادانی آن به اوج خود رسیده، سجد جامع، مناره، شهر و بازار گلپایگان از بناهای مربوط به این دوره هستند. گلپایگان در زمان صفویه از شهرهای بزرگ ایران به‌شمار می‌رفته و در مسیر راه قافله روغرب به اصفهان قرار داشته و مورد توجه سلاطین صفوی بوده‌است.

جمعیت، زبان، دین و مذهب

جمعیت این شهرستان در حال حاضر بالغ بر 84000 نفر می‌باشد که حدود 53000 نفر آن در شهرها و 21000نفر بقیه در روستاهای این شهرستان سکونت دارند.

زبان مردم گلپایگان فارسی است که در روستاهای پشتکوه غربی به لهجه لری تکلم می کنند و در زبان مردم روستاهای موسوم به 3ده عربستان کلمات اصل عربی زیادی استعمال می‌شود.

مذهب مردم این شهرستان شیعه اثنی‌عشری است و این شهرستان همواره یکی از کانون‌های اسلام خواهی و مهد دیانت بوده و تا جایی که در چند صده اخیر هیچ‌گاه خالی از عالمان و مراجع دینی نمانده و بزرگان زیادی از این شهر پا به عرصه حیات نهاده که از چهره‌های ارزنده عرصه علم و ادب کشور محسوب می شوند و هر چند تاکنون شرح کاملی از زندگی این بزرگان جمع‌آوری و تهیه نشده اما نام بسیاری از این بزرگان برای اغلب مردم شناخته شده هستند که می‌توان به نام بزرگانی همچون مرحوم آیت ا...العظمی سید محمدرضا گلپایگانی، مرحوم آیت العظمی سید جمال‌الدین گلپایگانی، آیت ا...العظمی محمدجواد صافی، حضرات آیات حاج شیخ لطف ا...و حاج شیخ علی صافی گلپایگانی به‌عنوان نمونه‌ای از بزرگان معاصر این شهرستان اشاره نمود. در انقلاب اسلامی نیز این منطقه از پشتوانه‌های انقلاب و اسلام بوده‌است. در عرصه دفاع مقدس مردم این شهرستان تعداد 356 شهید و 800 جانباز و 54 آزاده را برای دفاع از کیان نظام به نام خود ثبت کرده‌اند.

بخش کشاورزی شهرستان

شهرستان گلپایگان به عنوان یک قطب مهم کشاورزی و دامپروری در190کیلومتری غرب استان اصفهان واقع گردیده که اراضی

کشاورزی آن بالغ بر 30000 هکتار با بیش از 12000 بهره‌بردار که بیشتر به صورت اراضی زراعی می‌باشد اکثریت مردم این

شهرستان کشاورز و دامدار بوده و غیر مستقیم و به عنوان شغل دوم به کشاورزی و دامداری اشتغال دارند. در بخش دامپروری تعداد دام‌های سنگین حدود 51500 راس و دام‌های سبک 112000 راس 1440000قطعه طیور و 6500 کلنی زنبور عسل با حدود بیش از 7000 دامدار وجود دارد. میزان تولید سالیانه این شهرستان در بخش زراعی – باغی- دام وطیور و آبزیان حدود 280000 تن می‌باشد.

منـابـع آبـی شهرستان شامل 850 حـلقه چـاه عمـیق و نیمه‌عمیق و سطـحی،72 رشتـه قـنات دایـر و بایر، 18 دهنه چشمه و یک باب سد می‌باشد.

بخش شیلات

شهرستان گلپایگان در حال حاضر با 2 واحد پرورش بچه‌ماهی قزل آلا با ظرفیت یک میلیون بچه‌ماهي در سال و 17واحد فعال در زمینه تولید ماهی‌های گرم‌آبی وسردآبی با ظرفیت تولید 125تن در سال در بخش شیلات فعالیت دارد که با وجود حدود 850 حلقه چاه عمیق، نیمه عمیق و سطحی همچنین وجود سد گلپایگان با ذخیره آب 42 میلیون متر مکعب پتانسیل قابل توجهی در جهت افزایش رشد شیلات دارد.

بخش صنعت

صنعت در این شهرستان رشد چندانی نداشته به‌طوری‌که شاغلان بخش صنعت فقط 43/10% که از متوسط

استانی (3/24%) و کشوری (4/15%) پایین‌تر است در طی چند سال گذشته استقرار واحدهای صنعتی خصوصا" واحدهای تولید‌کننده قطعات یدکی سایپا هم رونق خوبی در سایر زمینه‌های اشتغال و کار آفرینی در شهرستان ایجاد نموده و هم شاغلین بخش صنعت رشد یافته است.

صنایع دستی به‌خصوص خاتم‌کاری و منبت‌کاری از زمینه‌های اشتغال دیگر هستند. منبت گلپایگان در کشور دارای مزیت نسبی است. شرکت شیر پاستوریزه پگاه یکی از مهمترین کارخانجات تولید فراورده‌های لبنی کشور با ظرفیت تولید 10000تن انواع محصولات لبنی پاستوریزه، کارگاه‌های صنایع لبنی، معادن سنگ و کوره‌های آجرپزی، کارخانجات وابسته به سایپا، کارخانه پتروشیمی قائد بصیر مراکز صنعتی شهرستان‌اند. مردم شهرستان گلپایگان مردمی فعال و تلاشگر هستند و در دو بخش کشاورزی و خدمات و تجارت در استان اصفهان حايز رتبه بالایی هستند. پتانسیل اقتصادی شهرستان همچنان‌که اشاره شد در بخش کشاورزی وخدمات است. توسعه فعالیت‌های صنعتی به‌خصوص شرکت‌های تولید‌کننده قطعات خودرو چهره جدیدی به منطقه داده است که هم شاغلان بخش صنعت و خلأ فقدان سرمایه‌گذاری در بخش صنعت را پر نموده و هم سرمایه‌گذاری جنبی بخش صنعت چشم انداز مطلوبی را برای آینده ترسیم می‌نماید.

شهرستان گلپایگان دارای 3 شهرک صنعتی به شرح ذیل می‌باشد:

1. شهرک صنعتی گلپایگان

2. شهرک صنعتی سایپا (نیوان ابتکار)

3. ناحیه صنعتی سعید‌آباد (روستایی)

بخش گردشگری

گلپایگان به عنوان یک شهر تاریخی و سابقه 2000 ساله، با فضا ی سبز متنوع، شهری است مصفا، سرسبز با دشت معروف و بیشه‌زارهای زیبا برای تفریح و مکان‌های روح پروراز جمله سد گلپایگان و پشتوانه غنی فرهنگی و علمی و دینی و موقعیت جغرافیایی سیاسی، موقعیت ها و استعدادهای خوب و فراوان گردشگری را دارد. سرمایه‌های این بخش عبارتند از:

* گلپایگان دارای100اثرتاریخی، فرهنگی و مذهبی متنوع است.

* گلپایگان دارای مناظر دیدنی و زیبا در دشت، کوهستان و چشمه‌سارها ‌است.

* گلپایگان برخوردار از خیل عظیم هنرمندان، شعرا، نویسندگان، معماران و....است.

* گلپایگان برخوردار از استعدادهای درخشان علمی است .

آثار تاریخی، اماکن تفریحی و دیدنی

آثار و ابنیه تاریخی فرهنگی موجود در شهرستان گلپایگان سند گویای اهمیت این شهرستان در گذشته دوربوده و از فرهنگ و ذوق وسلیقه بالای مردم این خطه حکایت دارد که در اینجا فهرست‌وار به چند مورد آن اشاره و به ذکر نام آنها اکتفا می‌شود.

مسجد جامع گلپایگان: ساختمان این مسجد یکی از بناهای با عظمت دوره سلجوقی در منطقه مرکزی کشور می‌باشد که در دوره حکومت سلطان محمد ملکشاه سلجوقی که در سال‌های 512-498هـ .ق حکومت می کرده ساخته شده است. سطح داخلی گنبد و دیواره‌های شبستان اصلی با کتیبه‌های آجری برجسته به خط کوفی تزیین شده است و نام سلطان سلجوقی در یکی از کتیبه‌ها دیده می شود. نام این پادشاه در دو بنای تاریخی دیگر که یکی در مسجد جامع ساوه و دیگری روی دیوار مقابل مسجد اموی در شهر دمشق دیده شده‌است.

مناره گلپایگان: در قطعه زمینی مشرف به خیابان اصلی شهر واقع شده است که در زمره بزرگترین مناره‌های دوران

سلجوقی می‌باشد. این مناره دارای دو ردیف پله حول محور اصلی می‌باشد که درجهت خلاف یکدیگر با 64 پله به انتهای مناره می‌رسد. روی دیواره مناره چند کتیبه برجسته آجری به خط کوفی نقش بسته که شامل آیه‌ای از سوره مبارکه الزمر می‌باشد.

بقعه امامزاده 17تن: واقع در ضلع شرقی خیابانی به همین نام بقعه زیبایی است که ساختمان آن به صورت هشت ضلعی در داخل حیاط وسیع بنا گردیده و گنبد کاشی‌کاری شده زیبایی دارد. در کتیبه‌های موجود در دیوار ضلع شرقی بنا، حکایت از آن می‌کند که این بنا به فرمان امام قلی‌خان سردار معروف شاه عباس صفوی احداث یا تجدید بنا یافته است. در این بقعه 17تن از نوادگان ائمه معصومین مدفون هستند که مورد احترام مردم منطقه می‌باشند.

بقعه امامزاده سیدالسادات: واقع در ضلع شمالی مسجد جامع گلپایگان مدفن یکی از نوادگان ائمه معصومین و ساختمان این بقعه از آثار دوره سلجوقی می‌باشد.

بقعه امامزاده عمران ابن علی(ع): یکی از ابنیه‌های بسیار قدیمی شهرستان است که در شهر گوگد واقع شده و مدفن یکی

از امامزادگان مورد احترام می‌باشد که با 7 واسطه نسب ایشان به حضرت علی(ع) می‌رسد. این بقعه دارای صندوق چوبی کنده‌کار شده زیبا و منحصر به فردی است که با قطعات کوچک هندسی شکل به یکدیگر متصل می شود و روی آن آیاتی از قرآن، شجره‌نامه امامزاده و اسناد آن حک شده است.

ارگ گوگد: از بناهای گل وخشتی منسوب به دوره زندیه با چهار برج استوانه ای شکل به ارتفاع 12متر در چهار راس که دیوارهای گل و خشتی قطوری آنها را به یکدیگر متصل می کند و یک چهار ضلعی به ابعاد70x70متر را تشکیل می‌دهد. این بنا در دوران گذشته پناهگاهی برای حفظ و حراست جان ومال مردم در برابر چپاول و غارت دزدان بوده و هرگاه شهر مورد تهاجم افراد غارتگر قرار گرفته ساکنان شهر امال و احشام خود را به این قلعه منتقل و از آنها حفاظت می‌کرده‌اند این بنا اخیرا" ترمیم و با حفظ جنبه‌های تاریخی فرهنگی گذشته آن به‌صورت یک مهمان‌پذیر سنتی در آمده است.

مسجد جامع سرآور : در کنار جاده اصلی گلپایگان به موته در روستای سرآور واقع شده ودارای منبر و درب‌های کنده‌کاری

شده نفیس و بسیار قدیمی می‌باشد.

بقعه امامزاده ابوالفتح:در روستای سعید آباد که مدفن یکی از نوادگان حضرت موسی ابن جعفر و از زیارتگاه‌های این شهرستان می‌باشد.

سد گلپایگان: مناظر طبیعی و دل‌انگیز سد گلپایگان با قدمت 44سال در حاشیه سرسبز رودخانه و تفرجگاه کوچری که از مناظر با صفا و خوش آب و هوای گلپایگان می‌باشد.

امتیازدهی


میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0

مشاهده نظرات

ارسال نظرات

نام
آدرس پست الکترونیکی شما
توضیحات

کد امنیت